Portret polonistyki siedlceckiej

 

W PRZYGOTOWANIU

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

INSTYTUT FILOLOGII POLSKIEJ I LINGWISTYKI STOSOWANEJ 

Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego

W SIEDLCACH

 

I. TOPOGRAFIA, HISTORIA INSTYTUTU

 

          1. Gewografia kulturowa -  Siedlce i południowe Podlasie

 

            Siedlce leżą na południowym Podlasiu, blisko Mazowsza i nieopodal Ziemi Łukowskiej. !00 km od Warszawy i tyleż do granicy z Białorusią i Brześcia. Siedlce to  już województwo mazowieckie, lecz nadal Podlasie.  

            Prawa miejskie zyskały Siedlce w 1547 roku, a okres świetności nastąpił w epoce oświecenia. Ówczesna właścicielka miasta, księżna Aleksandra z Czartoryskich Ogińska, to jedna z wybitnych kobiet w kulturze polskiej XVIII wieku – mecenas kultury i protektorka artystów. Na dworze Ogińskiej bywali mistrzowie literatury oświeceniowej: Franciszek Karpiński, Franciszek Dionizy Kniaźnin, Tomasz Kajetan Węgierski. Gościł u niej król Stanisław August Poniatowski. Teatr dworski Ogińskiej był jedną z najważniejszych scen tamtego czasu. Klasycystyczny pałac Ogińskich to dziś najcenniejszy zabytek miasta, gruntownie odnowiony z funduszy Unii Europejskiej. Mieści się w nim Rektorat Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego.

            W wieku XIX Siedlce leżały w zaborze rosyjskim jako stolica guberni podlaskiej. W tymże stuleciu miasto zostało też stolicą diecezji Kościoła rzymskokatolickiego. Przeprowadzono przez Siedlce drogę strategiczną Warszawa-Brześć, a potem – linię kolejową. Uczniem gimnazjum w mieście był młodziutki Bolesław Prus; dzisiaj szkoła ta – I Liceum Ogólnokształcące w Siedlcach – nosi imię znakomitego pisarza.

            W okresie dwudziestolecia międzywojennego Siedlce były ważnym ośrodkiem południowego Podlasia. Wydawano tu wiele czasopism, stale rozwijało się szkolnictwo. Wzrastała jako warstwa społeczna inteligencja siedlecka. Tutaj dorastał, urodzony w Siedlcach, znakomity aktor Jacek Woszczerowicz.

            Miasto stanowi też wówczas duże skupisko Żydów. Podczas II wojny światowej ludność żydowska wypełniała siedleckie getto. Stamtąd Niemcy wysłali do obozu zagłady w nieodległej Treblince aż 17 tysięcy Żydów z Siedlec. Dokonywane też były w mieście przez hitlerowców egzekucje ludności polskiej. W Treblince zginął również, dobrowolnie udając się tam z dziećmi z warszawskiego sierocińca żydowskiego, Janusz Korczak – pedagog i pisarz. Na terenie obozu zagłady znajduje się dziś Muzeum Walki i Męczeństwa, które stanowi Oddział Muzeum Regionalnego w Siedlcach.

            Po wojnie Siedlce stopniowo powracały do roli ważkiego ośrodka regionu. Od roku  1975 aż do pierwszych lat III Rzeczypospolitej były stolicą województwa. Rozwijało się szkolnictwo, od roku 1969 – wyższe, akademickie. Tradycje podlaskiego czytelnictwa kultywuje Miejska Biblioteka Publiczna. Swoją rolę spełnia Muzeum Regionalne. W mieście osiedlił się po wojnie pisarz Bohdan Arct, prozaik i rysownik, autor tomów o II wojnie światowej i lotnictwie polskim na obczyźnie, w tym zprozy wspomnieniowej. Tutaj zmarł. Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej siedleckiego Uniwersytetu ma jako depozyt rękopisy i prace plastyczne artysty, w Pracowni Bohdana Arcta, Literatury Regionalnej i Stosowanej.

            W mieście po latach wyczekiwania eksponowany jest w Muzeum Diecezjalnym obraz El Greca Ekstaza świętego Franciszka. Jedyne w Polsce płótno barokowego geniusza zostało w 1964 roku odkryte w Kosowie Lackim na Podlasiu; teraz, po konserwacji, dostępne jest w Siedlcach.

           

          2.  Polonistyka siedlecka

 

            Siedlce to miasto akademickie, dziś uniwersyteckie. W roku 1969 powstała Wyższa Szkoła Nauczycielska, przemianowana potem na Pedagogiczną - dzisiejszy Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny. Filologia polska  w uczelni siedleckiej istniała wd 1971 roku w ramach ówczesnego Wydziału Humanistycznego. Jej organizatorem był ówczesny Dziekan Wydziału Humanistycznego – kulturoznawca dr Leopold Grzegorek, zatrudniony na stanowisku docenta. Wiele pracy i serca w jej organizację i rozwój włożył prof. dr hab. Józef Wierzchowski, językoznawca. Tę pracę zaprzepaszczono, kiedy w roku 1977, mocą decyzji władz centralnych, zlikwidowano na uczelni kierunki filologiczne. Pierwsza polonistyka w Siedlcach przestała istnieć.

            Siedlecka polonistyka akademicka odrodziła się po transformacji ustrojowej w Polsce i upadku komunizmu, w roku 1991 w utworzonym na nowo Wydziale Humanistycznym. Powstał wtedy Instytut Filologii Polskiej jako druga polonistyka siedlecka. Trud gromadzenia kadry naukowej, organizowania pracy badawczej i dydaktycznej wzięła na siebie prof. dr hab. Hanna Filipkowska, pierwszy Dyrektor Instytutu, historyk literatury, związany z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim. Po jej rezygnacji Dyrektorem został teoretyk literatury i slawista prof. dr hab. Jerzy Faryno, po nim teoretyk literatury, polonista prof. WSP dr hab. Antoni Chojnacki. Przez dwie kadencje był potem Dyrektorem historyk literatury i idei, polonista prof. UPH dr hab. Antoni Czyż,  po nim objął funkcję slawista prof. UPH dr hab. Roman Mnich. Przez jeden rok akademicki osobą pełniącą obowiązki Dyrektora była rusycystka dr Hanna Wadas-Woźny. Od października 2013 Dyrektorem jest językoznawca, polonistka prof. UPH dr hab. Violetta Machnicka. Instytut szybko zaczął prowadzić pięcioletnie studia magisterskie z zakresu polonistyki

            W toku lat trwania Instytutu rozwijała się jego kadra naukowa. Pierwszą polonistykę siedlecką współtworzyły, a powróciły na drugą, nieprzerwanie tu wykładając, lingwistki prof.  UPH dr hab. Janina Gardzińska i prof. UPH dr hab. Krystyna Wojtczuk Profesorami polonistyki siedleckiej byli m. in. wybitna badaczka romantyzmu prof. dr hab. Zofia Stefanowska,  także historyk literatury dawnej dr hab. Krzysztof Mrowcewicz, historycy literatury współczesnej prof. dr hab. Krzysztof Dybciak i prof. dr hab. Lesław Eustachiewicz, socjolog literatury prof. dr hab. Aniela Książek-Szczepanikowa, językoznawcy prof. dr hab. Barbara Falińska, prof. dr hab i Elżbieta Smułkowa, etnolog prof. dr hab. Sławoj Szynkiewicz.

            Pośród pracowników naukowych znaleźli się absolwenci tej polonistyki, siedlczanie. Polonistyka siedlecka ma pośród badaczy uczniów, których wykształcili owi profesorowie: Józef Wierzchowski (jego doktorantka to dr Alina Maciejewska), Zofia Stefanowska (dr Marzena Kryszczuk), Aniela Książek-Szczepanikowa (dr Renata Bryzek).  Uczniów, którzy współtworzą kadrę naukową Instytutu i całego Uniwersytetu, wykształcili też wykładający tu i dzisiaj profesorowie: Antoni Czyż (ogółem 8 wypromowanych doktorów, w tym pracujący w UPH Ewa Borkowska, Andrzej Borkowski, Jacek Artur Jędrzejewicz, Marcin Pliszka i Renata Tarasiuk oraz absolwentka tej polonistyki Dominika Spietelun i absolwentka pedagogiki UPH Mariola Krasuska), Janina Gardzińska (Recenzent doktoratu Joanny Kuć), Krystyna Wojtczuk (dr Małgorzata Jasińska).

            Wraz z rozwojem kadry umacniały się, coraz szersze, kierunki badań, ogarniające zarówno historię literatury polskiej, teorię literatury, językoznawstwo polonistyczne synchroniczne i diachroniczne, jak i, w wymiarze interdyscyplinarnym, historię idei, antropologię kultury czy językoznawstwo słowiańskie.

          Ważnym ogniwem w rozwoju Instytutu było powołanie Ośrodka Logopedycznego, którym kieruje nieprzerwanie dr Alina Maciejewska. Z czasem zespół wzmocnił prof. zw. dr hab. Stanisław Grabias. Misją Ośrodka jest rozwój badań naukowych w zakresie logopedii, ale też praktyka logopedyczna i upowszechnianie najnowszej wiedzy z tego zakresu w środowisku lokalnym. Ośrodek logopedyczny pełni również funkcje usługowe w postaci terapii studentów niepełnosprawnych.

            Rozwój warsztatów badawczych poświadczały konferencje, zwykle ogólnopolskie, a nawet międzynarodowe. Umacniał się Instytut jako ośrodek badań.

            Powstały czasopisma naukowe, afiliowane przy Instytucie: przeniesiony tu „Ogród”, utworzone teraz „Conversatoria Linguistica” i „Spotkania Humanistyczne”. Z inicjatywy Antoniego Czyża jako Dyrektora powstał studencki periodyk naukowy i literacki „Do źródeł”.

            Rozwijano też, we współpracy z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, kształcenie zainteresowanych naszą kultura i językiem osób spoza kraju.  Podjęła to Letnia Szkoła Języka i Kultury Polskiej Polonicum, działająca juz kilkanaście lat przy Instytucie. Od kilku lat kieruje nią dr Beata Walęciuk-Dejneka. Jest to także cenna  edukacja z zakresu glottodydaktyki.

            W roku 2008 z inicjatywy Dyrektora Antoniego Czyża zaczęto przyznawać Nagrodę im. Adama Naruszewicza, której patronem jest wybitny poeta okresu oświecenia, związany z Podlasiem. Pierwszą laureatką tej Nagrody została prof. dr hab. Teresa Kostkiewiczowa, badaczka literatury oświecenia.

            Polonistyka siedlecka umacniła się jako dobrze już znany ośrodek naukowy uniwersytecki. Lata wysiłku badaczy i Dyrektorów owocują. W roku 2010 Instytut zmienił nazwę na Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej. Ta nowa nazwa lepiej wskazuje rozległe obszary pracy badawczej i dydaktycznej.

 

 

Opracowali dr Marzena Kryszczuk i prof. UPH dr hab.  Antoni Czyż

 

 

II. BADANIA, WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA

 

          1. Prace badawcze polonistyki siedleckiej

 

          Instytut polonistyki siedleckiej zatrudnia 7 profesorów (w tym jeden zwyczajny), 16 doktorów, 2 magistrów, razem 25 pracowników nauki. W roku akademickim 2012/2013 w Instytucie stopień doktora nauk humanistycznych uzyskali Marcin Pliszka (grudzień 2012) i Barbara Stelingowska (maj 2013)., przewody habilitacyjne otworzyły dr Joanna Kuć i dr Elżbieta M. Kur. książki habilitacyjne ukończyli  dr Tomasz Rokosz i dr Beata Walęciuk-Dejneka (tom już w druku), a dokumenty przewodu na tytuł profesora  przesłał Antoni Czyż.

          Pracownicy IFPiLS realizują 24 tematy badań statutowych., w latach 2009-2012 badacze zatrudnieni w Instytucie opublikowali ponad 300 prac naukowych, w tym książki autorskie i, redagowane przez nich, monograficzne tomy zbiorowe.

          Kierunki pracy naukowej badaczy z Instytutu są rozległe. W obrębie historii literatury polskiej przedmiotem uwagi są wszystkie epoki od średniowiecza (tu pieśń Bogurodzica), przez poezję i prozę barokową, poezję oświecenia, romantyzmu i Młodej Polski, po XX-wieczną i najnowszą awangardę. Prowadzone są też badania komparatystyczne o charakterze interdyscyplinarnym, na pograniczu historii idei oraz na styku literatury polskiej i światowej [Weltliteratur, jak to określał Goethe]. 

          Z zakresu teorii literatury prowadzone są badania nad antropologią dzieła literackiego, literaturą stosowaną (w rozumieniu Stefanii Skwarczyńskiej), w tym literaturą mistyczną, genologią historyczną i topiką literacką, metodologią interpretacji literaturoznawczej. Także w tym zakresie podejmowane są dociekania komparatystyczne, otwarte na etnologię, antropologię kultury i muzykologię, również na związki literatury i kultury wysokiej i regionalnej (folkloru).

          Prowadzone są prace z zakresu edytorstwa naukowego. Osobny charakter mają prace edytorskie oraz interpretacyjne nad twórczością Bohdana Arcta (pisarza, rysownika oraz lotnika czasu II wojny światowej, potem osiadłego w Siedlcach), którego spuściznę Instytut pozyskał od rodziny artysty jako depozyt.

          Badania lingwistyczne ogarniają językoznawstwo polskie i słowiańskie diachroniczne i synchroniczne. Prowadzone są badania z onomastyki historycznej, słowotwórstwa, współczesnej leksyki oraz semantyki. Badania te mają także charakter komparatystyczny, ukazując polszczyznę na tle innych języków słowiańskich.  Osobną dziedziną prac jest logopedia.

          Badania kulturoznawcze Instytutu dotyczą wzorów kultury (w tym kategorii Gender), kierują się tez w stronę filmoznawstwa, historii europejskiego kina autorskiego oraz interpretacji dzieła filmowego.

Badania te prowadzone są w ścisłej więzi zogólnopolskim środowiskiem naukowym, skupionym na Uniwersytetach i w Polskiej Akademii Nauk. Wielu badaczy z polonistyki siedleckiej utrzymuje też ożywione kontakty międzynarodowe. Prof. Elena Koriakowcewa, od lat sekretarz naukowy Komisji Słowotwórstwa przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów (w obrębie UNESCO), bierze udział w grancie wydawniczym Handbooks of Linguistics and Communication Science: Word-Formation/ An International Handbook of Languages of Europe (Ed. Peter O. Műller, Ingeborg Ohnheiser, Susan Olsen, Franz Rainer), Wydawnictwo  DE GRUYTER MOUTON (Berlin-New York), także w projekcie Słowotwórstwo  słowiańskie,realizowanych przez tę Komisję.s

Pracownicy naukowi Instytutu prowadzą również indywidualną współpracę badawczą z uczonymi takimi jak prof. Jerzy Faryno (prof. Sławomir Sobieraj i sympozjum o awangardzie), prof. Maria Janion (dr Beata Walęciuk-Dejneka i grant  z zakresu badań nad rolą kobiet w kulturze europejskiej), także skupionymi w określonych ośrodkach badań, jak Instytut Badań LiterackichPAN, Uniwersytet Łódzki i Uniwersytet Śląski w Katowicach (prof. Antoni Czyż i udział we wspólnym projekcie interpretacji poezji oświecenia, w tym Adama Naruszewicza), Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego (prof. Antoni Czyż, dr Beata Walęciuk-Dejneka i dr Barbara Stelingowska - udział w cyklicznych konferencjach interdyscyplinarnych z pogranicza teorii literatury, historii idei i historii kultury).

          Polonistyka siedlecka była obecna, z referatem, na Zjeździe Polonistów (prof. Antoni Czyż), Kongresie Mediewistycznym (tenże) i Kongresie Oświecenia (tenże), a będzie jesienią 2013 na Kongresie Dydaktyki Polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim (prof. Antoni Czyż). NaXV Międzynarodowym Kongresie Slawistów w Mińsku na Białorusi w sierpniu 2013 reprezentowała Instytut prof. Elena Koriakowcewa.

          Tylko w roku akademickim 2012/2013 przez pracownicy naukowi IFPiLS zorganizowali 2  ogólnopolskie konferencji naukowe i 3 seminaria naukowe,  dwa – ogólnopolskie, jedno - międzynarodowe seminarium interdyscyplinarne.  Projektowane są dalsze sympozja, w tym o awangardzie literackiej i o powstaniu styczniowym.

          Ukazują się 3 periodyki naukowe afiliowane przy Instytucie, są to: „Colloquia Linguistica” (Redaktor Naczelny: prof. Krystyna, Wojtczuk) „Ogród” (Red.: prof. Antoni Czyż) i „Spotkania Humanistyczne” (Red.: dr Elżbieta M. Kur). Wydawane jest studen- ckie czasopismo naukowe i literackie „Do źródeł” (Red.: dr Marcin Pliszka).

          Pracownicy Instytutu należą do wielu międzynarodowyh i krajowych organizacji naukowych, są tu: International Slavistic Committee (Międzynarodowy Komitet Slawistów), International Organization of Folk Art, Glasgow Emblem Group, Międzynarodowa Organizacja Sztuki Ludowej, Polskie TowarzystwoBadań nad Wiekiem XVIII,Polskie Towarzystwo Logopedyczne, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Polskie Towarzystwo Językoznawcze , Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Siedleckie  Towarzystwo Naukowe, Towarzystwo Kultury Języka,  Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza, Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych (ZAPA) w Warszawie.

          Nazwiska pracowników IFPiLS spotykamy także w komitetach redakcyjnych krajowych i zagranicznych czasopism naukowych i serii wydawniczych, np. „Usta ad Albim BOHEMICA” (Czechy), „Вестник Воронежского Государственного Университета. Серия: Линвистика и межкультурная коммуникация” (Rosja),„ТворбаРечи и Њени Ресурси  у Словенским Језицима(Филолошки факултет, Универзитет у Београду, Belgrad, Serbia)  (prof. Elena Koriakowcewa).

          Profesorowie Instytutu biorą udział w kształceniu kadr nauki, uczestnicząc w przewodach doktorskich i habilitacyjnych. Promotorami doktoratów byli prof. Antoni Czyż (8 doktorów wypromowanych) i prof.  Krystyna Wojtczuk, także emerytowany profesor zwyczajny Instytutu, Aniela Książek-Szczepanikowa (5 doktorów).

          Przy Instytucie działa od lat Letnia Szkoła Języka i Kultury Polskiej Polonicum (Kierownik: dr Beata Walęciuk-Dejneka), kształcąca, przy współpracy z Ministerstwem Nauki, słuchaczy spoza Polski.

 

          2. Na ścieżkach międzynarodowej współpracy

 

          We współpracy z Komisją Słowotwórczą przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów  były zorganizowane 3 międzynarodowe  seminaria naukowe, w tym – internetowe (Przejawy internacjonalizacji w językach słowiańskich), z udziałem uczonych  z Polski i 9 innych krajów europejskich (Austria, Białoruś, Bułgarii, Czechy, Litwa, Rosja, Serbia, Słowenia, Ukraina). Wśród nich - członkowie Komisji Słowotwórstwa przy MKS  z Rosji, Serbii  i Słowenii,a także lingwiści  z Instytutu Językoznawstwa i Instytutu Słowianoznawstwa Rosyjskiej Akademii Nauk, Instytutu Języka Ukraińskiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy oraz językoznawcy z Uniwersytetów: Iwano-Frankowskiego,  Kijowskiego, Moskiewskiego, Niżegorodskiego, Śląskiego, Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uralskiego, Woroneżskiego, Wileńskiego,  z Uniwersytetu w Mariborze, a także  z Uniwersytetu Jana Evangelisty Purkyně w Usti nad Łabą.

          W dniach 20-27 sierpnia 2013 na XV Międzynarodowym Kongresie Slawistów,  w którym brali udział ponad 600 uczonych z 35 krajów świata, IFPiLS UPH w Siedlcach reprezentowała prof. Elena Koriakowcewa – jako moderator bloku tematycznego Słowotwórstwo a nowe funkcjonalne stylejęzyków słowiańskich, w którym z referatami wystąpili znani lingwiści z Austrii, Białorusi, Macedonii, Rosji, Słowenii.  Na wystawie europejskich publikacji slawistycznych, zorganizowanej w ramach Kongresu, prof. Koriakowcewa ukazała najnowsze publikacje pracowników Instytutu Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej UPH w Siedlcach.        

           Od 2010 roku Instytut współpracuje z Taurydzkim Uniwersytetem Narodowym im. Włodzimierza Wernadzkiego w Symferopolu (Ukraina), także z Tulskim Państwowym Uniwersytetem Pedagogicznym im. Lwa Tołstoja W Tule (Rosja). W ramach umowy między uczelniami naukowi pracownicy Instytutu prowadzili w Siedlcach zajęcia ze studentami polonistyki i slawistyki spoza Polski w Letniej Szkole Języka Polskiego  i Kultury Polskiej Polonicum, a  studenci IFPiLS (specjalność Filologia dla mediówi biznesu z językiem rosyjskim) dwukrotnie brali udział w międzynarodowym seminarium naukowo-praktycznym Tendencje rozwoju języka rosyjskiego biznesu, zorganizowanym na Uniwersytecie Pedagogicznym im. Lwa Tołstoja w Tule. Na kilkutygodniowe pobyty, w których programach mieści się nauka języka, zajęcia z kultury i literatury, przyjmowani byli wykładowcy z Taurydzkiego Uniwersytetu Narodowego im. Włodzimierza Wernadzkiego.

          Instytut utrzymuje stały kontakt z Państwowym Uniwersytetem Grodzieńskim im. Janki Kupały (Białoruś). Porozumienie o współpracy jest realizowane poprzez wymianę grup studenckich i towarzyszących im opiekunów naukowych, wyjazdy pracowników IFPiLS do Grodna z wykładami monograficznymi, uczestnictwo w corocznych, organizowanych przez grodzieńską uczelnię, międzynarodowych konferencjach naukowych. Współpraca utrzymywana jest też ze slawistyką (o specjalności polonistycznej) na Uniwersytecie im. Aleksandra Puszkina w Brześciu (Białoruś).

          Od roku akademickiego 2008/2009 ówczesny Instytut Filologii Polskiej AP (dziś Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej na Uniwersytecie Przyrodniczo-Humanistycznym w Siedlcach) jest objęty programem Uczenie się przez całe życie (LLP – the Lifelong Learning Programme), którego celem jest podnoszenie jakości i atrakcyjności kształcenia  oraz ułatwianie międzynarodowej współpracy   i wymiany w dziedzinie  edukacji. Instytut aktywnie uczestniczy w programie Erasmus, prowadząc semestralną wymianę studentów oraz wymianę pracowników naukowych w ramach wyjazdów Teaching Staff Mobility z uczelniami partnerskimi:

·  Universita degli Studi della Tuscia w Viterbo (Włochy)

·  Uniwersytetu Jana Ewangelisty Purkyně (Czechy)

·  Ostravská Univerzita v Ostravĕ (Czechy).

W latach 2009, 2010 i 2011 wykłady gościnne tzw.co-teachingw ramach LLP/Erasmus)dla studentów polonistyki siedleckiej na specjalności Filologia dla mediów i biznesu z językiem rosyjskim wygłosiły przybyłe z Czech pani      profesor Ljuba Mrověcová z Katedry Slawistyki Uniwersytetu w Ostrawie oraz pani docent dr Jaroslava Celerová  z Katedry Bohemistyki (Sekcja Slawistyki) Uniwersytetu Jana Ewangelisty w Usti nad Łabą.

          W ramach tzw.co-teaching zajęcia w języku angielskim dla studentów I roku studiów II stopnia (specjalność Filologia dla mediów i biznesu z językiem angielskim) prowadził profesor wizytujący dr John Bates ze slawistyki na Uniwersytecie  w Glasgow.

          Dzięki poszerzaniu współpracy w ramach programu Erasmus pracownicy naukowi Instytutu  mają szerokie możliwości uczestnictwa w programie zarówno jako wykładowcy, jak i osoby rozpoczynające współpracę naukową z uczelniami zagranicznymi.

 

 

Opracowali prof. UPH dr hab. Elena Koriakowcewa

i prof. UPH dr hab.  Antoni Czyż

 

 

III. DYDAKTYKA - OFERTA KSZTAŁCENIA

 

          Obecnie Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej prowadzi studia na kierunku filologia polska. Polonistyka siedlecka prowadzi studia i i II stopnia, daje tytuły zawodowe licencjata i magistra.  

          W ramach kierunku można wybrać następujące specjalności  (na studiach I i II stopnia):a.język polski z logopedią, b. filologia dla mediów i biznesu z językiem obcym oraz c. komunikacja społeczna i praca wydawnicza.

          Studia polonistyczne w Instytucie dają rozległą wiedzę humanistyczną, w tym profesjonalną polonistyczną. Plan studiów pozwala dobrze poznać literaturę i kulturę polską, ich dzieje i współczesność, język polski w wymiarze historycznym oraz jako dzisiejszą, żywą polszczyznę. Student poznaje też literatury obce i kulturę Europy, a przedmioty w ramach specjalności dają mu dodatkowo praktyczne sprawności zawodowe. Osoby zainteresowane zyskają też kompetencje i uprawienia nauczycielskie.  Studia polonistyczne w Siedlcach to klasycznie pojęta a wpisana we współczesność humanitas.

          Dla absolwentówInstytut prowadzi studia podyplomowe, takie jak: Podyplomowe StudiaumFilologii Polskiej  (Kierownik: dr Marzena Kryszczuk), Podyplomowe Studium Logopedyczne (Kierownik: dr Alina Maciejewska) oraz Podyplomowe Studium Wiedzy o Kulturze (Kierownik: dr Beata Walęciuk-Dejneka).

          Profesorowie Instytutu kształcą też doktorów. Antoni Czyż prowadzi od lat seminarium doktorskie dla wolontariuszy, którym otwierany jest przewód doktorski na innej uczelni. Wydział Humanistyczny UPH stara się o prawa doktorskie z zakresu literaturoznawstwa. Po ich uzyskaniu możliwe będą studia doktoranckie z tego zakresu.

 

 

Opracowali dr Marzena Kryszczuk

i prof. UPH dr hab.  Antoni Czyż

 

 

IV. STUDENCKIE KOŁA NAUKOWE

 

          W Instytucie działają trzy studenckie koła naukowe. Są to:

          - Koło Naukowe Polonistów o charakterze literaturo- i kulturoznawczym. Powstało z inicjatywy pierwszego Dyrektora Instytutu, prof. dr hab. Hanny Filipkowskiej, w 1994 roku. Pierwszym Opiekunem koła była dr (wówczas jeszcze mgr) Małgorzata Burta, a Prezesem wówczas studentka, dziś dr Marzena Kryszczuk. W roku akademickim 2013/2014 Opiekun i Prezes Koła zostaną wskazani od nowa.

          Działania Koła Naukowego Polonistów od lat skupiają się zwłaszcza na doskonaleniu sztuki interpretacji utworów literackich i tekstów kultury. Członkowie koła regularnie publikują wyniki swoich badań w czasopismach, takich jak: powstały z inicjatywy Dyrektora prof. UPH dr hab. Antoniego Czyża, afiliowany przy Instytucie rocznik humanistycznym „Do źródeł", „Siedlecki Nieregularnik Literacki", „Kuryer UPH", czasopisma ogólnopolskie oraz tomach zbiorowych.

          Ważną tradycją są organizowane przez Koło Naukowe Polonistów  międzynarodowe lub ogólnopolskie sesje badawcze o charakterze interdyscyplinarnym, do których  zainspirował studentów Dyrektor Instytutu prof. dr hab. Jerzy Faryno, wspomagając ich w latach 1995-1999. Kolejne przedsięwzięcia organizowane były pod patronatem Dyrektora prof. Antoniego Czyża.

          - Studenckie Naukowe Koło Językoznawców, które powstało w  1998 roku. Pierwszym Opiekunem koła była prof. UPH dr hab. Krystyna Wojtczuk, a następnie funkcję tę pełniły: prof. UPH dr hab. (wówczas dr) Violetta Machnicka, dr Agnieszka Wierzbicka-Olejniczak, dr Joanna Kuć, obecnie dr Małgorzata Jasińska.

          Działalność Koła skupia się na rozpatrywaniu badawczym  zagadnień językowych. Studenci pod kierunkiem naukowców prowadzą badania z zakresu językoznawstwa oraz badania interdyscyplinarne. Organizują konferencje naukowe, seminaria, na których przedstawiają wyniki swoich dociekań. Powstałe w toku tej pracy teksty publikowane są w czasopismach, w tym „Do źródeł”.

          - Naukowe Koło Logopedyczne, które działa w instytucie od roku 2002. Jego założycielką i pierwszym Opiekunem jest dr Alina Maciejewska. Obecnie funkcję tę sprawuje mgr Aldona Kocyła. Członkowie koła poznają warsztat logopedy, zgłębiają wiedzę z zakresu zaburzeń komunikacji językowej, współpracują z Oddziałem Siedleckim Polskiego Towarzystwa Logopedycznego organizując liczne warsztaty szkoleniowe, wykłady i seminaria.

 

 

Opracowali dr Marzena Kryszczuk

i prof. UPH dr hab.  Antoni Czyż

 

 

V. PERSPEKTYWY DLA ABSOLWENTÓW

 

          Studia polonistyczne dają wiele możliwości rozwoju. Kształcą rozległą kulturę humanistyczną. Uczą kreatywnego myślenia. Formują profesjonalne kompetencje. Pozwalają na własny rozwój i na karierę. Absolwent polonistyki siedleckiej dobrze odnajduje się we współczesnej cywilizacji multimedialnej.

          Najlepiej to ilustrują losy naszych absolwentów dziś. Liczna ich grupa uczy w szkolnictwie od szkół podstawowych przez gimnazja po licea. Inni pracują naukowo na Uniwersytetach – w kraju (Siedlce, Warszawa) i za granicą (Leeds). Absolwenci specjalności edytorskiej oraz filologii dla mediów i biznesu – znaleźli pracę w regionalnych i ogólnopolskich stacjach telewizyjnych, rozgłośniach radiowych, także w  prasie i wydawnictwach lub agencjach reklamowych.

          W chwili obecnej Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej ma dla studentów ciekawy zakres przedmiotów ogólnych oraz 3 specjalności do wyboru. Są to: a. język polski z logopedią, b. filologia dla mediów i biznesu z językiem obcym oraz c. komunikacja społeczna i praca wydawniczaWiedza humanistyczna służy tak [racy zawodowej.

          Ukończenie studiów ze specjalnością logopedyczną (I i II stopnia) daje absolwentowi uprawnienia do podjęcia pracy logopedy w placówkach oświatowych (przedszkole, szkoła) oraz na prowadzenie diagnozy i terapii logopedycznej.

          Absolwent specjalności Filologia dla mediów i biznesu po ukończeniu studiów jest przygotowany do podjęcia pracy w reklamie, jako specjalista od public relations, oraz w mediach – także w rozwijających się wciąż mediach elektronicznych. Podobnie ma się rzecz i  z absolwentami specjalności Komunikacja społeczna i praca wydawnicza, którzy w trakcie studiów maja wiele zajęć z zakresu dziennikarstwa i posiadają praktyczne umiejętności dziennikarskie.

 

          Polonistyka siedlecka łączy tradycję i współczesność. Oswaja wielkie teksty kultury i pozwala twórczo trwać we cywilizacji cyfrowej. Świetnie wyposażony budynek Wydziału Humanistycznego pozwala oswaja też studenta ze sprzętem multimedialnym jako narzędziem pracy.

          Warto też podkreślić, że absolwent filologii polskiej nabywa i pogłębia w trakcie studiów praktyczne umiejętności władania piękną polszczyzną. Pozwala mu to posługiwać się językiem jako skutecznym środkiem perswazji. Polonista ma uprzywilejowaną sytuację w wielu okolicznościach życiowych i zawodowych (jak rozmowa kwalifikacyjna, zadania wymagające skutecznego dialogu).

 

 

Opracowali dr Roman Bobryk

i prof. UPH dr hab.  Antoni Czyż

 

          Siedlce, w październiku 2013 r.