foto VM
 
 

prof. nzw. dr hab. Violetta Machnicka – pracuje w Instytucie Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej. Pełni funkcję kierownika Zakładu Językoznawstwa i Logopedii. Wydała 5 książek, opracowała ponad 50 artykułów, recenzji, sprawozdań, publikowanych także poza granicami Polski, współredagowała 4 wydawnictwa zbiorowe. Od ponad 20 lat pasjonuje się, również naukowo, twórczością Bolesława Prusa – opisuje głównie warstwę językową piśmiennictwa ulubionego przez siebie pisarza, choć w równym stopniu interesuje się wątkami biograficznymi autora Lalki. Z nie mniejszą dociekliwością zgłębia lektury swego dzieciństwa, tym razem z perspektywy osoby dorosłej, skupionej przede wszystkim na szacie językowej rozpatrywanych tekstów. Wspomnianym analizom poddała legendy i podania zebrane przez Irenę Kwintową, bajki Igora Sikiryckiego, dwuczęściową opowieść A. A. Milne’a o najsłynniejszym misiu na świecie. Poza tym pisała m. in. o polsko-angielskich aproksymatach leksykalnych, archaizmach przywróconych (wyrazach reaktywowanych), emocjonalizmach w literaturze pięknej i korespondencji prywatnej, słownictwie środowiskowym, specyfice warsztatowej aktów notarialnych, błędach językowych w prasie codziennej i lokalnej.

Prowadzi zajęcia ze studentami poświęcone historii i gramatyce historycznej języka polskiego, rozmaitym odmianom polszczyzny współczesnej, poprawności językowej, stylizacji w utworach literackich oraz ich adaptacjach filmowych. Pod jej kierunkiem powstało 78 prac dyplomowych - 43 magisterskie i 35 licencjackich.

 

Współorganizatorka 6 konferencji i seminariów naukowych:

 - Wokół językowej funkcji emocjonalnej (2-3.06.2005).

 - Rejestr emocjonalny języka (29-30.05.2008).

 - Bolesław Prus w świetle humanistyki XXI wieku. W 100. rocznicę śmierci pisarza (16-17.10.2012).

 - Powstanie styczniowe z różnych stron widziane. W 150. rocznicę insurekcji (22-23.10.2013).

- Wokół języka i prawa. Fakty dawne i współczesne (12-13.05.2014).

 - Rok 1914. Historia – Kultura – Język – Polityka – Bezpieczeństwo (20-21.10.2014).

Sukcesywnie popularyzuje wiedzę językową i prusologiczną, biorąc udział w spotkaniach skupiających rozmaite grupy słuchaczy. Wchodzi w skład Rady Wydziału Humanistycznego UPH oraz Rady IFPiLS (przewodnicząca).

 
Należy do 3 towarzystw naukowych:

- Siedleckie Towarzystwo Naukowe (prezes); http://www.stn.uph.edu.pl

- Towarzystwo Kultury Języka (prezes Oddziału w Siedlcach; członek Zarządu Głównego),

- Polskie Towarzystwo Językoznawcze (członek)

oraz do

- Klubu Inteligencji Polskiej (przy Związku Polaków na Białorusi).

 

 

W wolnych chwilach chętnie przebywa w otoczeniu zwierząt, z przyjemnością zajmuje się roślinami doniczkowymi i ogrodowymi (szczególnie bliskie są jej drzewa). W zależności od nastroju słucha rozmaitych rodzajów muzyki. Relaksuje się zwłaszcza przy muzyce elektronicznej (Kraftwerk, Jean Michel Jarre, Marek Biliński). Od wielu lat pozostaje wierną fanką zespołów Pet Shop Boys i Kombi. Uwielbia oglądać filmy – nawet wielokrotnie te same, ulubione, np. 2001: Odyseja kosmiczna (1968, reż. Stanley Kubrick), Człowiek z blizną (1983, Al Pacino jako Tony Montana), Dzień świra (2002, Marek Konrad w roli Adasia Miauczyńskiego), Pan życia i śmierci (2005, Nicolas Cage jako Jurij Orłow). Z niesłabnącą pasją delektuje się lekturą… Kronik Bolesława Prusa.

 

Kontakt

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 tel. 501 316 030

 

Część I

 

PRACE  OPUBLIKOWANE

 

A. Książki

 

1. Aforyzmy i refleksje wybrane z „Kronik” (1874-1911), czyli ponadczasowa mądrość życiowa, Sprint, Siedlce 2009, ss.138.

 

Antologię tworzy około 800 wypowiedzi aforystycznych, wynotowanych z 20 tomów Kronik Bolesława Prusa opracowanych przez Zygmunta Szweykowskiego, wydanych w latach 1953-1970 (PIW). Całość materiału została podzielona na 22 działy tematyczne. Książkę otwiera Wstęp (s. 11-31), zawierający m. in. prezentację wybranych aforyzmów, oddających poglądy i sposób myślenia autora „roboty parobczej”.

Recenzent: prof. nzw. UPH dr hab. Janina Gardzińska

 

2. Bolesław Prus w Siedlcach i o Siedlcach, Sprint, Siedlce 2009, ss.38.

 

Broszura składa się z dwóch części – szczegółowego omówienia związku Aleksandra Głowackiego z Siedlcami (s. 7-17) oraz 6 dłuższych wypowiedzi Prusa-kronikarza, poświęconych miastu, z którym łączy się powstańcza przygoda 16-letniego Olesia (s. 17-31).

 

3. Peryfrazy Bolesława Prusa, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, Siedlce 2011, ss. 449.

 

Monografia skupiająca Prusowskie konstrukcje omowne (zamienniki nazewnicze, peryfrazy) wpisuje się w nurt badań idiolektalnych, obejmujących rozważania nad językiem osobniczym pisarza. Jako ujęcie dyskursywne, uwzględniające szeroką kontekstowość prowadzonych analiz, książka nie rozstrzyga szeregu zawartych w niej wątpliwości, lecz przeciwnie – stanowi punkt wyjścia do dalszych rozważań nad zakresem i sposobami definiowania nie tylko peryfrazy. Autorka z pełną świadomością wykazuje, iż jak dotąd nie istnieją jednoznaczne odpowiedzi na pytanie, czym jest peryfraza oraz związana z nią nazwa podstawa, a także gdzie przebiega wyraźna granica na przykład pomiędzy peryfrazą metaforyczną a poetycką metaforą peryfrastyczną. Istotnym walorem opracowania jest Wykaz konstrukcji o charakterze peryfrastycznym poświadczonych w piśmiennictwie Bolesława Prusa, zawierający około 2800 jednostek materiałowych, wynotowanych z całego, ponad 50-tomowego piśmiennictwa (literatury pięknej, publicystyki, listów) autora Lalki. Czytelnik dowie się też, jakie aspekty języka Prusa doczekały się już opracowań językoznawczych, gdyż w sposób precyzyjny i uporządkowany zestawiono prawie wszystkie, powstałe do roku 2011, opracowania lingwistyczne (70 pozycji), ogarniające niezwykle obszerną spuściznę literacką (artystyczną, dziennikarską, korespondencyjną) Bolesława Prusa.

Recenzent: prof. nzw. AHE dr hab. Anna Krupska-Perek.

 

4. Archaizmy leksykalne i frazeologiczne w „Kronikach” Bolesława Prusa. Słownik, Elpil, Siedlce 2011, ss. 275.

 

Dla współczesnego użytkownika polszczyzny znaczna część spośród około 1270 obecnie archaicznych jednostek hasłowych (tzn. nieużywanych albo używanych w innym lub nieco innym znaczeniu), wynotowanych z Kronik (1874-1911) Bolesława Prusa, brzmi zupełnie obco, choć takie słowa i powiązania wyrazowe pojawiają się często w literaturze pięknej, zwłaszcza pozytywistycznej. Właściwą interpretację każdej jednostki leksykalnej (wyrazu, związku frazeologicznego) wyznacza – oprócz definicji – również kontekst (zazwyczaj jedno zdanie) oraz informacje dodatkowe, etymologiczne. Z kolei definicje zostały tak pomyślane, aby w miarę dokładnie przybliżyć dzisiejszemu czytelnikowi realia XIX-wieczne, związane ze znaczeniem danego hasła. Słownik ten może stanowić niewątpliwą pomoc, ułatwiającą lekturę piśmiennictwa wielu znanych pisarzy, żyjących mniej więcej w tym samym czasie, co Prus. Może też służyć dzisiejszej młodzieży – uczniom i studentom – jako swoista „ściąga”, podpowiedź, pozwalająca lepiej zrozumieć teksty nie tylko autora Lalki.

Recenzent: prof. nzw. UŁ dr hab. Barbara Kudra

 

5. 100 lat myśli aforystycznej Bolesława Prusa (1847-1912). Antologia, Siedleckie Towarzystwo Naukowe, Siedlce 2012, ss. 217.

 

To druga część „mądrości życiowych” Prusa, tym razem wynotowanych z całej literatury pięknej oraz polemik artystycznych i tekstów programowych, nieuwzględnionych w roku 2009. Antologię otwiera Wprowadzenie (s. 7-27), zawierające informacje o Prusie-aforyście, a także aforyzmie i pokrewnych mu małych formach literackich. Zebrany materiał podzielono na 20 grup tematycznych. W części ostatniej wyodrębniono szczególnie osobiste wypowiedzi Prusa, pochodzące z Najogólniejszych ideałów życiowych – traktatu społeczno-filozoficznego, uznawanego za jeden z najlepszych polskich podręczników etyki życiowej z przełomu XIX i XX wieku. Również tym razem wszystkie cytaty opatrzono dokładnymi danymi lokalizacyjnymi.

Recenzent: prof. nzw. UPH dr hab. Krystyna Wojtczuk


B. Artykuły, recenzje, sprawozdania

 

a) Poza granicami Polski (Czechy, Litwa, Serbia)

1. Konstrukcje peryfrastyczne związane ze śmiercią na tle innych określeń omownych w „Faraonie” Bolesława Prusa, „Styl”, Rocznik Międzynarodowy, nr 4, red. Milosav Ž. Čarkić, Belgrad 2005, s. 343-355.

2. Charakterystyka wybranych archaizmów leksykalnych pochodzenia grecko-łacińskiego poświadczonych w „Kronikach” Bolesława Prusa, „Styl”, Rocznik Międzynarodowy, nr 5, red. Milosav Ž. Čarkić, Belgrad 2006, s. 261-270.

3. Archaizmy leksykalne pochodzenia wschodniosłowiańskiego występujące w publicystyce felietonowej Bolesława Prusa, „Meninis  tekstas: Suvokimas. Analizė. Interpretacija”, nr 6 (2), Wilno 2008, s. 118-129.

4. Słowa, które przerażały i zabijały. O wstrząsających realiach obozowych ukazanych we wspomnieniach Zofii Kossak zatytułowanych „Z otchłani”, „Styl”, Rocznik Międzynarodowy, nr 8, red. Milosav Ž. Čarkić, Belgrad 2009, s. 291-302.

5. Środki językowe oddające poczucie humoru młodego Bolesława Prusa,  „Styl”, Rocznik Międzynarodowy, nr 9, red. Miloslav Ž. Čarkić, Belgrad 2010, s. 249-268.

6. Konstrukcje peryfrastyczne o wymowie autoironicznej w felietonistyce Bolesława Prusa, [w:] Minulost, přitomnost a budoucnost w jazyce a v literatuře, red. Patrik Mitter, Zdeňka Menšíková, Univerzita J. E. Purkyně v Ústí nad Labem, 2011, s. 93-101.

7. Piękno w słowa ujęte, czyli językowe sposoby wyrażania postawy animistyczno-chrześcijańskiej przez Bolesława Prusa, „Studia Slavica” XV, Universitas Ostraviensis. Facultas Philosophica, Ostrawa 2011, s. 109-120.

8. „Najgęstszym grzebieniem nie wyczeszesz rozumu z głupiej głowy”. O przesłaniach aforystycznych Bolesława Prusa w 100. rocznicę śmierci pisarza „Styl”, Rocznik Międzynarodowy, nr 11, red. Milosav Ž. Čarkić, Belgrad 2012, s. 393-412.

9. Renata Bizior, „O języku prozy Jędrzeja Kitowicza”, Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie, Częstochowa 2012, ss. 298, „Studia Slavica” XVIII/1, Ostrawa 2014, s. 187-191 (recenzja).

10. Dorota Suska, „Z problemów stylizacji językowej w opowiadaniach Marka Hłaski”, Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie, Częstochowa 2012, ss. 287, „Studia Slavica” XVIII/1, Ostrawa 2014, s. 193-198 (recenzja).

 

b) Na terenie Polski

 

11. Niektóre błędy i usterki leksykalne oraz frazeologiczne w łódzkiej prasie codziennej, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica 39”, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1999, s. 41-51.

12. Uwagi o słownictwie „Kronik” Bolesława Prusa, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica 39”, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1999, s. 53-62.

13. ”Cudze chwalicie, swego nie znacie…”, czyli uwagi i opinie Bolesława Prusa na temat stosunku współczesnych mu Polaków do polszczyzny i języków obcych, [w:] Moda jako problem lingwistyczny, red. Krystyna Wojtczuk, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce 2002, s. 207-220.

14. Wybrane elementy XIX-wiecznego języka potocznego Warszawy w „Kronikach” Bolesława Prusa, [w:] Bolesław Prus. Pisarz. Publicysta. Myśliciel, red. Maria Woźniakiewicz-Dziadosz, Stanisław Fita, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie, Lublin 2003, s. 329-334.

15. Archaiczne wyrazy i związki frazeologiczne pochodzące od toponimów (na materiale „Kronik” Bolesława Prusa), [w:] Aktualne problemy semantyki i stylistyki tekstu. Studia opisowe i komparatywne, red. Jarosław Wierzbiński, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2004, s. 161-166.

16. Językowe sposoby wyrażania uczuć i emocji przez głównego bohatera „Dnia świra” Marka Koterskiego, [w:] Funkcja emocjonalna jednostek językowych i tekstowych, red. Krystyna Wojtczuk, Agnieszka Wierzbicka, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce 2004, s. 115-125.

17. ”Riksza, pucybut, ogródek”, czyli kilka uwag o powracającym słownictwie, [w:] Współczesne odmiany języka narodowego, red. Kazimierz Michalewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2004, s. 49-54.

18. W gąszczu nowych słów, czyli wybrane elementy leksykalne związane z procesem studiowania obce początkującym studentom, [w:] Student jako ważne ogniwo jakości kształcenia, red Kazimierz Jankowski, Barabara Sitarska, Cezary Tkaczuk, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce 2004, s. 146-154.

19. Dlaczego i w jaki sposób nazwy własne stają się nazwami pospolitymi? – próba prześledzenia zasadniczych procesów na wybranych przykładach, [w:] Nazewnictwo na pograniczach, red. Jolanta Ignatowicz-Skowrońska, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2005, s. 43-56.

20. Stylizacja językowa w literaturze polskiej – prezentacja wybranych utworów oraz ich adaptacji medialnych, [w:] Media i metody wspomagające jakość kształcenia, red. Kazimierz Jankowski, Barbara Sitarska, Cezary Tkaczuk, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce 2005, s. 346-358.

21. Czego i w jaki sposób życzą w złości bliźnim bohaterowie „Chłopów” Władysława Stanisława Reymonta, [w:] Wokół językowej funkcji emocjonalnej. Fakty dawne i współczesne, red. Krystyna Wojtczuk, Violetta Machnicka, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce 2006, s. 127-139.

22. Istota oraz typologia peryfraz wywodzących się z Pisma Świętego lub nawiązujących do wydarzeń, postaci i przedmiotów biblijnych (na materiale wybranym ze „Słownika peryfraz, czyli wyrażeń omownych” Mirosława Bańki), „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica Rossica 2”: Język – struktura – styl. Współczesne kierunki badań lingwistycznych, red. Jarosław Wierzbiński, Anna Ginter, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2006, s. 83-103.

23. Korespondencyjne dzieje pewnej miłości, czyli środki językowe oddające uczucia i emocje w „Listach do narzeczonej i żony” Bolesława Prusa, [w:] Wyrażanie emocji, red. Kazimierz Michalewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2006, s. 538-550.

24. Błędy i usterki językowe w gazetce regionalnej „Wieść Gminna”, wydawanej przez Urząd Gminy w Brójcach, [w:] Kultura języka dzisiaj. W Roku Języka Polskiego, red. Krystyna Wojtczuk, Joanna Kuć, Instytut Filologii Polskiej Akademii Podlaskiej, Siedlce 2007, s. 46-51.

25. Złudzenia semantyczne, czyli kilka podstawowych typów aproksymatów leksykalnych (na materiale języka angielskiego zestawionym z odpowiednikami polskimi, wybranym ze „Słownika angielsko-polskiego, polsko-angielskiego wyrazów zdradliwych” K. F. Rudolfa), „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica Rossica 3”:  Semantyka i pragmatyka tekstu, red. Jarosław Wierzbiński, Monika Wingender, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2007, s. 77-93.

26. Ludzie i festy oraz frajerzy i cwele, czyli określenia osób w gwarze więziennej (na podstawie powieści „Zbrodnia i…” Jerzego Trębickiego), „Conversatoria Linguistica”. Międzynarodowy rocznik naukowy. Rok I: 2007, red. Krystyna Wojtczuk, Instytut Filologii Polskiej Akademii Podlaskiej, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce 2008, s. 27-36.

27. Neologizmy słowotwórcze w utworach Bolesława Prusa (formacje pochodzące od nazw własnych), [w:] Wokół słów i znaczeń II. Z problemów słowotwórstwa. Materiały drugiej konferencji językoznawczej poświęconej pamięci Profesora Bogusława Krei, red. Jolanta Maćkiewicz, Ewa Rogowska-Cybulska, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2008, s. 175-185.

28. Specyfika języka ogłoszeń prasowych zamieszczanych w „Dzienniku Łódzkim” w rubryce „Usługi towarzyskie”, [w:] Język w marketingu, red. Kazimierz Michalewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2008, s. 157-165.

29. Konferencja językoznawcza „Rejestr emocjonalny języka” (Siedlce – Chlewiska, 29 – 30 maja 2008 roku), „Conversatoria Linguistica”. Międzynarodowy rocznik naukowy. Rok II: 2008, red. Krystyna Wojtczuk, Instytut Filologii Polskiej Akademii Podlaskiej, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce 2009, s. 167-178 (sprawozdanie).

30. O stosunku Bolesława Prusa do „starszych braci w Darwinie” oraz ich językowym obrazie wyrażonym w konstrukcjach omownych, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica Rossica 5”: Język – Kultura – Historia, red. Agata Piasecka, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2009, s. 79-97.

31. Peryfrazy śmierci w tekstach Bolesława Prusa, „Conversatoria Linguistica”. Międzynarodowy rocznik naukowy. Rok II: 2008, red. Krystyna Wojtczuk, Instytut Filologii Polskiej Akademii Podlaskiej, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce 2009, s. 63-76.

32. Język oraz struktura aktów notarialnych, [w:] Język w prawie, administracji i gospodarce, red. Kazimierz Michalewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2010, s. 93-101.

33. Neologizmy słowotwórcze i neosemantyzmy związane z kobietami w utworach Bolesława Prusa, [w:] Z zagadnień semantyki i stylistyki tekstu, red. Anna Ginter, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2010, s. 147-156.

34. Piśmiennictwo Bolesława Prusa w opracowaniach językoznawczych,  „Conversatoria Linguistica”. Międzynarodowy rocznik naukowy. Rok III: 2009, red. Krystyna Wojtczuk, Instytut Filologii Polskiej Akademii Podlaskiej, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce 2010, s. 119-142.

35. Nazwy własne w twórczości baśniowej Ireny Kwintowej, [w:] Bajka w przestrzeni naukowej i edukacyjnej, red. Magdalena Zaorska, Joanna Nawacka, Uniwersytet Warmińsko- -Mazurski w Olsztynie, Olsztyn 2011, s. 228-242.

36. O języku legend Ireny Kwintowej, [w:] Polszczyzna trzech pokoleń, red. Krystyna Wojtczuk, Małgorzata Jasińska, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej, Siedlce 2011, s. 103-124.

37. „Polszczyzna dziewiętnastowiecznych salonów” Elżbiety Umińskiej-Tytoń, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2011, „Conversatoria Linguistica”. Międzynarodowy rocznik naukowy. Rok IV: 2010, red. K. Wojtczuk, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach. Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej, Siedlce 2011, s. 115-120 (recenzja).

38. Terminologiczno-metodologiczne dyskusje na temat idiolektu oraz idiostylu,  „Conversatoria Linguistica”. Międzynarodowy rocznik naukowy. Rok IV: 2010, red. K. Wojtczuk, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach. Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej, Siedlce 2011, s. 121-135.

39. Lingwistyczne problemy, komentarze i pomysły Bolesława Prusa, [w:] I Ogólnopolska Konferencja Naukowa z okazji Światowego Dnia Języka Ojczystego. Biuletyn pokonferencyjny, Towarzystwo Kultury Języka, Oddział w Zduńskiej Woli przy współpracy z Zarządem Głównym Towarzystwa Kultury Języka w Warszawie, Społeczna Akademia Nauk w Łodzi, Zduńska Wola 2011, s. 57-65.

40. Bolesław Prus jako twórca neologizmów semantycznych oraz formacji złożonych – compositów, [w:] Teoretyczne i praktyczne aspekty badań semantyki i stylistyki tekstu, red. Jarosław Wierzbiński, Thomas Daiber, Gocho Gochev, Ivan Zlatev, Uniwersytet Łódzki, Primum Verbum, Łódź 2012, s. 43-66.

41. Ironia jako podstawowa determinanta językowa „Szkiców węglem” Henryka Sienkiewicza, [w:] Zjawisko nobilitacji i deprecjacji w języku. Słowa i teksty, t. II, red. Renata Bizior, Dorota Suska, Wydawnictwo im. S. Podobińskiego Akademii im. J. Długosza w Częstochowie, Częstochowa 2012, s. 307-325.

42. Językowa prezentacja podstawowych przesłań zawartych w opowieściach o Pluszowym Misiu A.A. Milne’a dokonana przez I. Tuwim, [w:] Bajkowe inspiracje językoznawców, pedagogów i psychologów, red. Adam Grabowski, Magdalena Zaorska, Katedra UNESCO UWM w Olsztynie, Centrum Badań Społecznych, Olsztyn 2012, s. 110-128.

43. Peryfrazy wokół nas, czyli o konstrukcjach omownych używanych we współczesnych środkach masowego przekazu (na tle rozważań teoretycznych), [w:] Język nowych mediów, red. Kazimierz Michalewski, Primum Verbum, Łódź 2012, s. 322-332.

44. „Praca jest najpiękniejszym sposobem przepędzania czasu”. Bolesław Prus o pracy w wypowiedziach aforystycznych, „Studia Filologiczne”, Uniwersytet Jana Kochanowskiego, Kielce 2012/2013, t. XXV/XXVI, s. 59-74.

45. Bolesława Prusa „Literackie notatki o kompozycji” w świetle zamiłowania autora „Faraona” do nauk ścisłych, „Conversatoria Linguistica” V/2011, Siedlce 2013, s. 79-97.

46. Profesor Janina Gardzińska – o Jubilatce, Jubileuszu i księdze jubileuszowej „Verba docent”, „Conversatoria Linguistica” V/2011, Siedlce 2013, s. 103-111 (sprawozdanie; współautorstwo: Krystyna Wojtczuk).

47. Bolesław Prus w świetle humanistyki XXI wieku. W 100. rocznicę śmierci pisarza. Sprawozdanie z seminarium naukowego (Siedlce, 16-17.10.2012), „Conversatoria Linguistica” V/2011, Siedlce 2013, s. 113-117.

48. Bajkorozważania, czyli o języku bajek Igora Sikiryckiego – „przyjaciela Warmii i Mazur [w:] Między człowiekiem i człowiekiem. Prace dedykowane Profesorowi Zbigniewowi Lisowskiemu, red. Małgorzata Burta, Marzena Kryszczuk, Sławomir Sobieraj, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza, Oddział w Siedlcach, Stowarzyszenie tutajteraz, Siedlce 2013, s. 439-461.

49. Wizja Boga w „Faraonie” Bolesława Prusa – analiza lingwistyczna określeń jednowyrazowych, „Rozprawy Komisji Językowej”, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź 2013, t. LIX,  s. 107-121.

50. Bolesław Prus jako pomysłodawca nowych wyrazów, [w:] Wokół słów i znaczeń V: Słowotwórstwo w różnych odmianach języka, red. Ewa Badyda, Jolanta Maćkiewicz, Ewa Rogowska-Cybulska, Wydawnictwo UG, Gdańsk 2013, s. 299-321.

51. Bolesława Prusa radość z rzeczy małych, [w:] (Nie)zwykły zamazywacz papieru”. W 100. rocznicę śmierci Bolesława Prusa (1847-1912), red. Małgorzata Burta, Marzena Kryszczuk, Violetta Machnicka, Pracownia Wydawnicza Wydziału Humanistycznego UPH w Siedlcach, Siedlce 2015, s. 77-87.

52. Kobiety w życiu i aforystyce Bolesława Prusa, [w:] (Nie)zwykły zamazywacz papieru”. W 100. rocznicę śmierci Bolesława Prusa (1847-1912), red. Małgorzata Burta, Marzena Kryszczuk, Violetta Machnicka, Pracownia Wydawnicza Wydziału Humanistycznego UPH w Siedlcach, Siedlce 2015, s. 55-75.

53. Światło i mrok jako elementy rzeczywistości kreowanej w „Placówce” Bolesława Prusa, [w:] (Nie)zwykły zamazywacz papieru”. W 100. rocznicę śmierci Bolesława Prusa (1847-1912), red. Małgorzata Burta, Marzena Kryszczuk, Violetta Machnicka, Pracownia Wydawnicza Wydziału Humanistycznego UPH w Siedlcach, Siedlce 2015, s. 179-196.

 

Część II

 

PRACE  WSPÓŁREDAGOWANE

 

1. Wokół językowej funkcji emocjonalnej. Fakty dawne i współczesne, red. Krystyna Wojtczuk, Violetta Machnicka, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce 2006, ss. 404.

Recenzent: prof. zw. dr hab. Elżbieta Umińska-Tytoń, UŁ

2. Rejestr emocjonalny języka, red. Krystyna Wojtczuk, Violetta Machnicka, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce 2009, ss. 277.

Recenzent: prof. zw. dr hab. Elżbieta Umińska-Tytoń, UŁ

3. Verba docent. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Janinie Gardzińskiej, red. Elena Koriakowcewa, Violetta Machnicka, Roman Mnich, Krystyna Wojtczuk, t. I-II, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach, Siedlce 2012/2013, ss. 236, 362.

Recenzenci: prof. zw. dr hab. Elżbieta Umińska-Tytoń (UŁ), prof. nzw. UKW dr hab. Małgorzata Święcicka, prof. nzw. UPH dr hab. Jarosław Cabaj, prof. nzw. UPH dr hab. Sławomir Sobieraj, prof. nzw. UPH dr hab. Danuta Szymonik, prof. nzw. UPH dr hab. Tamara Zacharuk.

4. „(Nie)zwykły zamazywacz papieru”. W 100. rocznicę śmierci Bolesława Prusa (1847-1912), red. Małgorzata Burta, Marzena Kryszczuk, Violetta Machnicka, Pracownia Wydawnicza Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego w Siedlcach, Siedlce 2015, ss. 366.

Recenzenci: prof. nzw. UŁ dr hab. Barbara Kudra, prof. UPH dr hab. Zbigniew Lisowski.

 

5. Wokół języka i prawa. Fakty dawne i współczesne, red. Joanna Kuć, Violetta Machnicka, Pracownia Wydawnicza WH UPH w Siedlcach, Siedlce 2015, ss. 230.

Recenzent: prof. UWM dr hab. Mariusz Rutkowski

  

Część III

 

DZIAŁALNOŚĆ  POPULARNONAUKOWA PROWADZONA  W  OSTATNICH LATACH

 

1. Spotkania Humanistów w Muzeum Bolesława Prusa w Nałęczowie. Wykład:

- „Kroniki tygodniowe” Bolesława Prusa (Nałęczów, 18.10.2011).

2. Spotkanie Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza (Oddział w Siedlcach). Wykład:

- Aleksander Głowacki (Bolesław Prus) jako mąż, kochanek i ojciec (Siedlce, 07.02.2012).

3. Spotkanie z siedleckimi nauczycielami, pracownikami bibliotek oraz uczniami w Miejskiej Bibliotece Publicznej. Wykład:

- Powiązania osobowe i literackie Bolesława Prusa z Siedlcami (Siedlce, 28.05.2012).

4. Udział w XIV Festiwalu Nauki i Sztuki w Siedlcach. Wykład:

- Działania rewolucyjne w ocenie Prusa-człowieka i Prusa-literata (Siedlce, 18.10.2012).

5. Włączenie się w realizację projektu edukacyjnego O Bolesławie Prusie w siedleckimEkonomiku(Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. M. Kopernika), kierowanym przez mgr Małgorzatę Połeć i zaprezentowanie uczniom kilku siedleckich szkół oraz zaproszonym gościom wybranych wątków biograficznych autora Lalki (Siedlce, 30.11.2012).

6. Dwukrotne uczestniczenie w projekcie realizowanym przez Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Mordach pt. Polszczyzna – mój skarb (17.09.2012 – 10.12.2012; 24.07.2013-15.11.2013), koordynowanym przez mgr. Łukasza Wawryniuka.

Tematy wygłoszonych wykładów:

a) Bolesław Prus – człowiek, pisarz, lingwista (Koło Seniora w Mordach),

b) Mowa naszych przodków. O ludowych odmianach języka polskiego (Koło Seniora w Wyczółkach),

c) Radosna twórczość językowa. Czy błąd językowy może wywołać uśmiech? (Zespół Szkół im. Ks. Kanonika Kazimierza Dymitrowicza w Radzikowie Wielkim).

Wspomniany projekt obejmował również konkurs dla osób dorosłych z powiatu siedleckiego, polegający na napisaniu felietonu nt. Moja polszczyzna dzisiaj… (przewodniczenie komisji wyłaniającej laureatów) orazI i II Regionalne Dyktando dla Pracowników Kultury i Bibliotekdla uczestników z powiatów siedleckiego, łosickiego, siemiatyckiego, sokołowskiego, mińskiego, garwolińskiego i łukowskiego (także w roli przewodniczącej jury) oraz II Gminny Konkurs wiedzy o Języku Ojczystym skierowany do uczniów klas IV-VI szkół podstawowych i I-III szkół gimnazjalnych z terenu gminy Mordy (ponownie w roli przewodniczącej jury).

W ramach projektów w specjalnych wydaniach „Kulturalnika” (Kulturalny Kwartalnik Miasta i Gminy Mordy) zamieszczono m. in. teksty:

- Śmiać się czy płakać? O nietypowych pomysłach nazewniczych uzasadnionych tradycją, uprawomocnionych przez urzędy (2012, s. 5).

- Kontakty językowe polsko-angielskie dawniej i dziś (2013, s. 5).

- Trzeba chcieć mówić i pisać poprawnie (wywiad, 2013, s. 12-13).

- Zrozumieć przysłowie. O archaizmach językowych w polskich przysłowiach (2015).

7. Wygłoszenie wykładu podczas debaty o powstaniu styczniowym w Szkole Podstawowej im. Bolesława Prusa w Kałuszynie:

- Skazani na klęskę. Bolesław Prus w powstaniu i o powstaniu styczniowym (Kałuszyn, 23.05.2013).

8. Wygłoszenie wykładu w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. M. Kopernika w Siedlcach:

- Zrozumieć przysłowie. O archaizmach leksykalnych w stałych związkach wyrazowych (Siedlce, 28.05.2013).

9. Udział w XV Festiwalu Nauki i Sztuki w Siedlcach (również współorganizacja Festiwalu). Wykłady:

- Krajobrazy puławskie: metaforyka drzew w tekstach Bolesława Prusa (Siedlce, 17.10.2013).

- Relacje dziecięco-zwierzęce w utworach Bolesława Prusa o tematyce wiejskiej (Siedlce, 18.10.2013).

10. Współorganizacja konkursu Mistrz ortografii, skierowanego do młodzieży szkół polskich w Grodnie, Baranowiczach, Brześciu i Lidzie (38 osób) (Grodno, 26.04.2014).

11. Udział w XVI Festiwalu Nauki i Sztuki w Siedlcach (również współorganizacja Festiwalu). Wykład:

- Z perspektywy lat. Smutne refleksje Ignacego Rzeckiego z „Lalki” Bolesława Prusa na temat życia i bliźnich (Siedlce, 16.10.2014).

12. Wygłoszenie wykładu dla uczniów z Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 2 im. Adama Mickiewicza w Białej Podlaskiej nt.

- „Jestem z miasta…”. Rozważania o specyfice mowy ludności wiejskiej i miejskiej (Biała Podlaska, 21.01.2015).

13. Udział w konkursie Moda na polski realizowanym przez nauczycielkę języka polskiego, Agnieszkę Kożuchowską, z Gimnazjum Miejskiego nr 2 im. Jana Pawła II w Mińsku Mazowieckim. W ramach konkursu pełnienie funkcji przewodniczącej jury oraz wygłoszenie wykładu nt.

- „Strasznie się cieszę z naszego spotkania. – Mnie też jest okropnie miło”.

O absurdach językowych poważnie i z humorem (Mińsk Mazowiecki, 20.02.2015).

14. Podczas Dnia Otwartego UPH w Siedlcach wygłoszenie wykładu nt.

- „Lalka” Bolesława Prusa jako powieść o rozmaitych obliczach ludzkiej samotności (Siedlce, 20.03.2015).

15. Współorganizacja konkursu Mistrz ortografii 2015, skierowanego do uczniów z całej Białorusi (ponad 100 osób), uczęszczających głównie do szkół państwowych i społecznych, w których naucza się języka polskiego (Grodno, 28.03.2015).

16. Współorganizacja V Dyktanda Siedleckiego dla studentów (Siedlce, 10.04.2015).

17. Wygłoszenie wykładu w ramach Uniwersytetu Otwartego UPH w Siedlcach nt.

- O błędach językowych poważnie i z humorem (Siedlce, maj 2015).

18. Zainicjowanie i organizacja polonistycznych wykładów otwartych w Instytucie Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej UPH w Siedlcach, skierowanych do uczniów, nauczycieli, emerytów oraz wszystkich pasjonatów wiedzy polonistycznej (Siedlce, 2013-2015).

Tematy własnych polonistycznych wykładów otwartych proponowanych w roku akademickim 2014/2015:

- Filmy nie dla każdego widza. O najnowszych projekcjach kinowych oraz ich potencjalnych odbiorcach

- „Jestem z miasta…”. Rozważania o specyfice mowy ludności wiejskiej i miejskiej

- Obcy język polski. Geneza i typologia zapożyczeń językowych w polszczyźnie

- „Strasznie się cieszę z naszego spotkania. Mnie też jest okropnie miło”.

O absurdach językowych poważnie i z humorem

- Zakazane lektury. O cenzurowaniu dzieł literackich z powodów politycznych, religijnych i obyczajowych

 

Część IV

 

ULUBIONE  MYŚLI  ZACZERPNIĘTE  Z  PŚMIENNICTWA  BOLESŁAWA  PRUSA

 

● Najgęstszym grzebieniem nie wyczeszesz rozumu z głupiej głowy [K, VI: 260; Kroniki].

● Dzieje uczą nas, że niejednokrotnie już tryumf lwa kością w gardle stawał baranom [K, I, 1: 203; Kroniki].

● Każdego z ukochanych bliźnich naszych podejrzewamy o łajdackie zamiary [K, XIX: 195; Kroniki].

● Zawsze to jest nieszczęściem, gdy jeden pełni obowiązki czującego za miliony [K, X: 61; Kroniki].

● Jeden ma Wielki Piątek, a drugi Wielką Niedzielę… w tym samym dniu! [P, XXVI: 258; Przemiany].

● Nieszczęście w miłości nie wtedy bywa, kiedy ciebie zdradzają, ale kiedy cię już zdradzić nie mogą [P, XV: 149; Emancypantki].

● Język ludzki nie ma słów do określenia, ani serce strun do odczucia psiej przyjaźni [P, VII: 131; Anielka].

● Nikt nie wie, ile jest serca w drzewach, duszy w murach i jakie głosy wydają rzeczy martwe, gdy się z nimi żegnamy na zawsze [P, VII: 101: 102; Anielka].

● Najgorszą samotnością nie jest ta, która otacza człowieka, ale ta pustka w nim samym [L, I: 67; Lalka].

● Życie to wyścig. Kto choć na chwilę zatrzyma się sądząc, że przeszedł bardzo wiele i że należy mu się wypoczynek, ten zostanie bez miłosierdzia wyścigniętym [Prus 1905: 237; Najogólniejsze ideały życiowe].

● Gdyby człowieka nie hamował wstręt do śmierci, ten najmędrszy zwierz nie dźwigałby kajdan życia [L, II: 412; Lalka].

● Całe życie nasze jest walką, która kończy się dopiero tam, gdzie majstrowie obok czeladzi, kupcy obok subiektów, dłużnicy obok wierzycieli – leżą cicho i o nic się już nie spierają [K, IV: 253; Kroniki].

● Piękna to rzecz krytykować, ale piękniejsza robić samemu [Głowacki 1959: 120; Listy].