prof. nzw. dr hab. Beata Walęciuk-Dejneka - pracownik naukowo-dydaktyczny w Zakładzie Literatury Polskiej w Instytucie Filologii Polskiej i Logopedii Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach;

 

Kierownik Szkoły Letniej Języka i Kultury Polskiej Polonicumprzy Instytucie Filologii Polskiej i Logopedii;

Kierownik Podyplomowych Studiów Wiedzy o kulturze w tymże Instytucie;

 

Ukończyła studia magisterskie w UMCS w Lublinie (kierunek Filologia Polska, praca magisterska:Motyw chleba w poezji romantycznej), a potem stacjonarne studia doktoranckie także w UMCS, Filologia Polska (rozprawa:Kreacyjna funkcja chleba w polskim folklorze tradycyjnym; wydana jako monografia autorska: Chleb w folklorze polskim – w poszukiwaniu znaczeń, Siedlce 2010). W marcu 2016 roku Rada Wydziału Filologicznego UMK w Toruniu nadała jej stopień doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych, w dyscyplinie literaturoznawstwo (podstawą habilitacji była książka: Ludowy obraz kobiety – perspektywa inności. Folklor i literatura, Siedlce 2014);

 

Ukończyła również studia podyplomowe Collegium Civitas i Instytutu Sztuki PAN w Warszawie w ramach ścieżki: Historia Sztuki. Perspektywa społeczna i polityczna.

Jest lektorem języka polskiego, posiada uprawnienia glottodydaktyczne do pracy z cudzoziemcami (nauczanie polskiego jako obcego).

 

W latach 2007-2009 była wykonawcą projektu badawczego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (KBN) nr N 103 032 32/1622 (tytuł: Wanda – narodziny romantycznego imaginarium słowiańskiego w kontekście badań literaturoznawczych, antropologicznych i folklorystycznych), realizowanego w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, którego kierownikiem naukowym była prof. dr hab. Maria Janion; W tym celu odbyła kwerendę biblioteczną w Rosyjskiej Akademii Nauk w Moskwie na zaproszenie prof. dr hab. Wiktora Chorieva oraz w Białoruskiej Akademii Nauk w Mińsku. Prowadziła też gościnne wykłady nt. kultury i literatury polskiej ze studentami Mińskiego Uniwersytetu Państwowego w Mińsku oraz Uniwersytetu im. A. Puszkina w Brześciu.

 

W latach 2013-2018 jest wykonawcą grantu, przyznanego w ramach konkursu Narodowego Programu Humanistyki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Instytutowi Badań Literackich PAN – Archiwa kobiet: piszące (kierownik projektu: dr hab. Monika Rudaś-Grodzka, nr umowy: 0087/NPRH2/H11/81/2013).

 

W ramach wyjazdów pracowników naukowych na LLP Erasmus była i prowadziła zajęcia we Włoszech na Uniwersytecie w Viterbo (Universita' Degli Studi della Tuscia), w Czechach na Jan Evangelista Purkyne University in Usti nad Labem oraz na Uniwersytecie w Ostravie (Ostrawska Uniwerzita v Ostrave).

 

W ramach rekrutacji studentów ze wschodu w latach 2010-2012 przewodniczyła komisji egzaminacyjnej i przeprowadzała egzaminy z języka polskiego dla cudzoziemców w Ambasadzie Polskiej w Kijowie.

 

W latach 2014, 2015 i 2016 była i jest koordynatorem projektów międzynarodowych:

 

- 2014 i 2016 autorskiego projektu na organizację i przeprowadzenie Szkoły Letniej Języka i Kultury Polskiej dla cudzoziemców; projekt Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Biura Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej w Warszawie. Realizowany w dniach 4-31 lipca 2014 (projekt na realizację usługi edukacyjnej w postaci kursu Letnia Szkoła Języka Polskiego i Kultury Polskiej dla cudzoziemców dla wyróżniających się studentów lektoratów i polonistyk zagranicznych ośrodków akademickich – 2014, 2015 i 2016 autorskich projektów na realizację obozu polonijnego i kursów języka polskiego i kultury polskiej dla młodzieży polonijnej; projekty Ministerstwa Spraw Zagranicznych (na realizację zadania publicznego: Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku, w 2015, w 2016). Tematy projektów: Z Polską na Ty – lato w Uniwersytecie (2014), Ach ten język polski – uniwersytecki kurs polszczyzny (2015) oraz „Polski – dodaj do Ulubionych”: uniwersytecki kurs polszczyzny (2016).

 

Od roku akademickiego 2013 prowadzi na Wydziale Humanistycznym UPH w Siedlcach naukowe i popularnonaukowe spotkania Feminaria siedleckie, skierowane nie tylko do społeczności akademickiej uczelni, ale i do wszystkich zainteresowanych problematyką kobiet w kulturze. Cykl spotkań to dyskusje, prelekcje i promocje ciekawych tematów, książek i wydarzeń związanych z kobietami.

 

Od roku 2012 organizuje w Instytucie interdyscyplinarne konferencje naukowe związane z problematyką kobiecą, pod wspólnym cyklicznym tytułem: Różne odsłony kobiecych światów (jest to również nazwa serii wydawniczej, wydawnictwo Aureus, Kraków): 2012 – Arachnofobia – metaforyczne odsłony kobiecych lęków; 2013 - Obrazy inności – poszukiwania „niegrzecznych dziewczynek”; 2014 - Niezamężne, owdowiałe, rozwiedzione… - kategorie kobiecej samotności; 2016 - Różne oblicza kobiecej starości;

 

Przynależy do licznych organizacji i stowarzyszeń: członek zarządu IOV (Międzynarodowej Organizacji Sztuki Ludowej, Sekcja Polska), członek PTL (Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, oddział Warszawa), członek TLiAM (Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza, Warszawa), członek Komisji Historii Kobiet (Warszawa), członek Instytutu Studiów Kobiecych (Białystok) oraz członek Stowarzyszenia Wspólnota Polska oddział Siedlce;

 

Zainteresowania naukowe i pozanaukowe (pasje i upodobania):

 

- związki literatury i folkloru; literatura dla dzieci; literatura polska XIX i pocz. XX wieku; kultura ludowa polska i słowiańska; kultura Rosji (szczególnie Stara Rosja i wiek XIX), prawosławie; antropologia kultury; komunikacja niewerbalna;

- tematyka kobieca w literaturze, szczególnie wiek XIX i XX oraz w kulturze,gender;

- malarstwo, muzyka klasyczna, muzyka ludowa i narodowa Rosji i krajów Wschodu, poezja śpiewana (np. Marek Grechuta), taniec, moda.

Mieszka w Warszawie.

 



Wybrane publikacje

 

Monografie autorskie:

 

- Chleb w folklorze polskim – w poszukiwaniu znaczeń, Siedlce 2010, ss.176;

- Inny obraz feminy. Szkice folklorystyczno-literackie, Siedlce 2012, ss.130;

- Ludowy obraz kobiety – perspektywa inności. Folklor i literatura, Siedlce 2014, ss. 301;

 

Książki pod redakcją:

 

- Konfrontacja i dialog w tekstach kultury polskiej, red. Sławoj Szynkiewicz, Beata Walęciuk-Dejneka, Tomasz, Rokosz, Siedlce 2011;

- Naruszone granice kulturowe. O kondycji ludzkiej w dwóch przestrzeniach – polskiej i żydowskiej XX wieku, red. Monika Szabłowska-Zaremba, Beata Walęciuk-Dejneka, Lublin 2013;

- Arachnofobia – metaforyczne odsłony kobiecych lęków. Peregrynacje w przestrzeniach kultury, red. Barbara Stelingowska, Beata Waleciuk-Dejneka, Siedlce 2013;

- Niepokorne – konstrukty kobiece w kulturze, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Joanna Posłuszna, Kraków 2014;

- Tożsamość kobiet - silne indywidualności w sztuce, literaturze i religii, red. Joanna Posłuszna, Beata Walęciuk-Dejneka, Kraków 2014;

- Sport w kulturze – w poszukiwaniu wartości, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Ryszard Polak, Siedlce 2014;

- Uwięzione w grzeczności. Obrazy kobiecych inności w tekstach literackich, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Łukasz A. Wawryniuk, Kraków 2015;

- Literackie portrety kobiet. Antologia. Oblicza kobiecości, t. 1, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Siedlce 2015;

- Znane, nieznane, zapomniane. Poezja kobiet. Interpretacje, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Siedlce 2015 (seria: znane, nieznane, zapomniane);

- Znane, nieznane, zapomniane. Proza kobiet. Interpretacje, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Siedlce 2015 (seria: znane, nieznane, zapomniane).

- Modele kobiecej samotności: panny, wdowy, rozwiedzione, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Kraków 2015;

- Samotność – wybór czy los. Literatura i kultura, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Łukasz A. Wawryniuk, Kraków 2016;

 

Artykuły w czasopismach i monografiach (wybór z lat ostatnich):

 

- Akwatyczne figury Wandy – w poszukiwaniu znaczeń, „Literatura Ludowa” 2009, nr 3;

- Między tradycją a współczesnością. Kultura polska wobec globalizacji (wybrane problemy) [w:] Europa Środkowa salon czy przedpokój Europy, red. Adam Gogacz, Łódź 2010;

- О свадебных блюдах: народные пиршества и литературные пиры [w:] Коды повседневности в славянской культуре: еда и одежда, Отв. ред. Н.В. Злыднева, Н.М. Филатова, Sankt Petersburg 2011;

- Wanda – heroiczna bohaterka dziecięcej lektury [w:] Filozofia życia. W poszukiwaniu mądrości, piękna i dobra, red. Edward Jarmoch, Jerzy Kunikowski, t.1, Siedlce-Drohiczyn 2011;

- Starodzieje – sposoby wyzyskiwania polskich legend w literaturze dla dzieci [w:] Dzieje – filozofia – życie, red. Edward Jarmoch, Siedlce 2011;

- „Pogrzebowe menu” – symboliczny wymiar uczty w polskim (słowiańskim) folklorze tradycyjnym, [w:] Nekropolie jako znak kultury pogranicza polsko-wschodniosłowiańskiego, red. Feliks Czyżewski, Agnieszka Dudek-Szumigaj, Lubow Frolak, Lublin 2011;

- Między akceptacją a odrzuceniem – portret Żyda w kulturze słowiańskiej [w:] Współczesna komparatystyka i jej wymiary hermeneutyczne, Conversatoria Litteraria Rok IV - V, Siedlce - Banská Bystrica 2011 – 2012;

- Magiczne i teologiczne aspekty medycyny ludowej, „Roczniki Teologii Dogmatycznej" 59, 2012;

- Odwrócenie, zaskoczenie, nieoczekiwana zmiana – elementy „świata na opak” w literaturze dla dzieci[w:] Verba docent. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Janinie Gardzińskiej z okazji 40-lecia pracy naukowo-dydaktycznej w UPH w Siedlcach, red. Elena Koriakovceva, Violetta Machnicka, Roman Mnich, Krystyna Wojtczuk, Siedlce 2012, t.2;

- Демонические фемины с неземными телами - женский модернистский дискурс на примере избранных произведений Брониславы Островской [w:] Amicus Poloniae. Памяти Виктора Хорева M., Moсква 2013;

- Mądre baby, akuszerki, znachorki… – autorytet władzy kobiecej w tradycyjnej kulturze ludowej[w:] Między człowiekiem i człowiekiem. Prace dedykowane Profesorowi Zbigniewowi Lisowskiemu, red. Małgorzata Burta, Marzena Kryszczuk, Sławomir Sobieraj, Siedlce 2013;

- Cichy matriarchat – o roli kobiety w polskim folklorze tradycyjnym [w:] Wiara, Nadzieja i Miłość. Księga jubileuszowa Ks. Prof. Edwarda Jarmocha w 60. rocznicę urodzin i 35. rocznicę pracy duszpasterskiej i naukowej, red. Ryszard Rosa, Tamara Zacharuk, Siedlce – Drohiczyn, 2013, t.2;

- Załaskotany na śmierć. Motyw rusałki w twórczości literackiej Bolesława Leśmiana (klechda Majka) i malarskiej Jacka Malczewskiego (obraz Załaskotany) [w:] Barwy twórczości. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Stanisławowi Leonowi Popkowi, red. Małgorzata Kuśpit, Lublin 2013;

- Nowożytne Meduzy – nowe Medee. Wokół dwóch powieści: Szalonej Józefa Ignacego Kraszewskiego i Kultu ciała Mieczysława Srokowskiego, [w:] Naruszone granice kulturowe. O kondycji ludzkiej w dwóch przestrzeniach – polskiej i żydowskiej XX wieku, red. Monika Szabłowska-Zaremba, Beata Walęciuk-Dejneka, Lublin 2013;

- Poezja „lęku” Haliny Poświatowskiej – próba lektury wybranych wierszy, [w:] Arachnofobia – metaforyczne odsłony kobiecych lęków. Peregrynacje w przestrzeniach kultury, red. Barbara Stelingowska, Beata Waleciuk-Dejneka, Siedlce 2013;

- Wiedźma, bogini, matka… - wokół znaczeń Baby Jagi. Prolegomena [w:] Niepokorne – konstrukty kobiece w kulturze, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Joanna Posłuszna, Kraków 2014;

- Nowa „ja”. Autorskie stwarzanie siebie na podstawie „Pamiętników” Zofii Tołstojowej (wybór), [w:] Tożsamość kobiet - silne indywidualności w sztuce, literaturze i religii, red. Joanna Posłuszna, Beata Walęciuk-Dejneka, Kraków 2014;

- Fit, fit, fit przepióreczko – gry i zabawy ludowe kobiet [w:] Sport w kulturze – w poszukiwaniu wartości, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Ryszard Polak, Siedlce 2014;

- Demoniczne feminy z nieziemskimi ciałami - modernistyczny dyskurs kobiecy w wybranych tekstach Bronisławy Ostrowskiej, [w:] Doświadczenie świata w literaturach słowiańskich epoki pre-, modernizmu i post-modernizmu, red. Danuta Szymonik, Roman Mnich, Conversatoria Litteraria Rok VI – VII (2013-2014), Siedlce - Banská Bystrica 2014;

- Pocałunek w życiu wieśniaka - o powściągliwości i rozwiązłości w całowaniu się ludowym, [w:] Историко-филологические исследования: традиции и современные тенденции, red. Ewa Kozak i Adriana Pogoda-Kołodziejak, tom XV, COLLOQUIA LITTERARIA SEDLCENSIA, Siedlce 2014;

- Ludowe sacrum kobiece – folklor i literatura, [w:] Wielokulturowość – religia – tolerancja. Stan obecny i wyzwania na przyszłość, red. Karol Jasiński, Roman Kordonkyy, Olsztyn 2014.

- Ambasadorki kultury. Szkic z pogranicza słowiańskiego, [w:] Człowiek w środowisku kulturowym, red. Grażyna Ewa Kwiatkowska, Anna Siudem, Lublin 2014.

- Literacka refleksja o muzyku i muzyce. Autor, mistrz i odbiorca, [w:] Relacja mistrz-uczeń. Rozważania z perspektywy psychologii muzyki, red. Grażyna Kwiatkowska, Joanna Posłuszna, Kraków 2014;

- Między beznadziejnością a modlitwą – Święta Rita w wybranych utworach polskich XXI wieku [w:] Literatura u progu XXI wieku,red. Joanna Chłosta-Zielonka, Zbigniew Chojnowski, Olsztyn 2014;

- Between Tradition and Present Times. Polish Culture and Globalization (Selected Issues), “Spotkania Humanistyczne” 2012-2013, nr 2-4, Siedlce 2014;

- „Płacze z cmentarza” - symboliczna rola kobiet w tradycyjnym obrzędzie pogrzebowym na pograniczu kulturowym, [w:] Cmentarze po obu stronach Bugu, red. Hryhorij Arkuszyn, Feliks Czyżewski, Agnieszka Dudek-Szumigaj, Włodawa-Lublin 2014;

- Święta wiedźma Christiana Skrzyposzka. Wokół powieści „Mojra” [w:] Uwięzione w grzeczności. Obrazy kobiecych inności w tekstach literackich, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Łukasz A. Wawryniuk, Kraków 2015;

- Sobie… - zapomniana liryka Marii Bartusówny, [w:] Znane, nieznane, zapomniane. Poezja kobiet. Interpretacje, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Siedlce 2015;

- Z kobiecej perspektywy. Liryka intymna Urszuli Tom, [w:] Znane, nieznane, zapomniane. Poezja kobiet. Interpretacje, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Siedlce 2015;

- Samotność pisarki – Marii Szpyrkówny droga twórcza [w:] Modele kobiecej samotności: panny, wdowy, rozwiedzione, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Kraków 2015;

- Kobieca koncepcja „bycia – w - świecie”: „ja” w rodzinie. ZPamiętników Zofii Tołstojowej, „Prace Literaturoznawcze” III 2015, Olsztyn;

- Ciche trwanie - o roli kobiety w religijności ludowej, [w:] Potrzeba religii. Dynamika praktyk religijnych i rytualnych, red. Zdzisław Kupisiński SVD, Lublin 2015;

- Faceci w czerni – damy w bieli. Kulturowe aspekty mody męskiej i damskiej. Literackie przykłady, [w:] Światło i ciemność w literaturze, kulturze i sztuce: od antyku do współczesności, red. Danuta Szymonik, Ewa Kozak, Adriana Pogoda-Kołodziejak, Siedlce 2015;

- Wyprowadzić z cienia. Zofii Romanowiczówny „karty z życia” [w:] Znane – nieznane – zapomniane. Proza kobiet. Interpretacje, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Siedlce 2015;

- Karolina Sobańska – szpieg-bohaterka w historii i literaturze, [w:] Znane – nieznane – zapomniane. Proza kobiet. Interpretacje, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Siedlce 2015;

- Oświecać lud, szerzyć kulturę, budzić zakrzepłe serca– Faustyna Morzycka - samotna siłaczka[w:] Siła samotności. Zjawisko kobiecej samotności w kulturze i edukacji, red. Joanna Posłuszna, Kraków 2015;

- Zmilitaryzowane – konspiratorki, sanitariuszki, wywiadowczynie, [w:] Siła samotności. Zjawisko kobiecej samotności w kulturze i edukacji, red. Joanna Posłuszna, Kraków 2015;

- Osamotniona… – z życiowych doświadczeń kobiety w zapomnianej liryce Marii Szpyrkówny, [w:] Samotność – wybór czy los. Literatura i kultura, red. Beata Walęciuk-Dejneka, Łukasz A. Wawryniuk, Kraków 2016;